Article in other languages:
- Amirika Carékat
- Verenigde State van Amerika
- USA
- አሜሪካ
- Estatos Unitos
- Ȝeānlǣhtan Rīcu American
- الولايات المتحدة
- ܐܬܪܘܬܐ ܡܚܝܕܐ ܕܐܡܪܝܟܐ
- امريكا
- মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ
- Estaos Xuníos d'América
- USA
- Amerika Birləşmiş Ştatları
- Америка Ҡушма Штаттары
- Vaeinigte Staatn
- Estados Unidos
- Злучаныя Штаты Амерыкі
- Съединени американски щати
- Yunaeted Stet blong Amerika
- মার্কিন যুক্তরাষ্ট্র
- ཨ་མེ་རི་ཁ་རྒྱལ་ཕྲན་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཁབ།
- তিলপারাষ্ট্র
- Stadoù-Unanet Amerika
- Sjedinjene Američke Države
- Estats Units d'Amèrica
- Mī-guók
- Iамерка пачхьалк
- Estados Unidos
- ᎠᎺᎢ
- وڵاتە یەکگرتووەکان
- Stati Uniti d'America
- Amerika Qoşma Ştatları
- Spojené státy americké
- Амєрика́ньскꙑ Ѥдьнѥ́нꙑ Дрьжа́вꙑ
- Америкăри Пĕрлешӳллĕ Штатсем
- Unol Daleithiau America
- USA
- Vereinigte Staaten
- Dewletê Amerikayê Yewbiyayey
- Zjadnośone staty Ameriki
- އެމެރިކާ
- ཡུ་ནའིཊེཊ་སི་ཊེས
- United States
- Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής
- United States
- Usono
- Estados Unidos
- Ameerika Ühendriigid
- Ameriketako Estatu Batuak
- Estaus Unius
- ایالات متحده آمریکا
- Yhdysvallat
- USA
- États-Unis
- Ètats-Unis d’Amèrica
- Stâts Unîts di Americhe
- Feriene Steaten
- Stáit Aontaithe Mheiriceá
- 美國
- Na Stàitean Aonaichte
- Estados Unidos de América - United States of America
- آمریکا
- Tetã peteĩ reko Amérikagua
- સંયુક્ત રાજ્ય અમેરિકા
- Steatyn Unnaneysit America
- Amurika
- Mî-koet
- ‘Amelika Hui Pū ‘ia
- ארצות הברית
- संयुक्त राज्य अमेरिका
- United States
- Sjedinjene Američke Države
- Zjednoćene staty Ameriki
- Etazini
- Amerikai Egyesült Államok
- Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ
- Statos Unite de America
- Amerika Serikat
- Unit States de America
- Njikota Obodo Amerika
- United States of America
- Estados Unidos iti America
- Usa
- Bandaríkin
- Stati Uniti d'America
- ᐊᒥᐊᓕᑲ/amialika
- アメリカ合衆国
- mergu'e
- Amérika Sarékat
- ამერიკის შეერთებული შტატები
- Naalagaaffeqatigiit
- សហរដ្ឋអាមេរិក
- ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ
- 미국
- Американы Бирлешген Штатлары
- संयुक्त राज्य अमेरिका
- Ammilandt
- Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê
- Америкаса Ӧтувтӧм Штатъяс
- Statys Unys
- Америка Кошмо Штаттары
- Civitates Foederatae Americae
- Estatos Unitos d'Amerika
- Vereenegt Staate vun Amerika
- Amereka
- Vereinegde State van Amerika
- Stati Unïi d'America
- Stat Ünì d'America
- Lisangá lya Ameríka
- Jungtinės Amerikos Valstijos
- Amerikas Savienotās Valstis
- Америконь Аймакнень Соткссна
- Etazonia
- АУШ
- Hononga-o-Amerika
- Соединети Американски Држави
- അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ
- Америкийн Нэгдсэн Улс
- अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने
- Amerika Syarikat
- Stati Uniti tal-Amerika
- Stados Ounidos de la América
- အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု
- Американь Вейтьсэндявкс Штаттнэ
- موتحده ایالات
- USA
- Tlacetilīlli Tlahtohcāyōtl Ixachitlān
- State Aunite d'Amereca
- USA
- संयुक्त राज्य अमेरिका
- अमेरिका
- Verenigde Staten
- USA
- Amerikas forente stater
- Unionati States de Amerika
- Êtats Unnis d'Améthique
- Wááshindoon Bikéyah Ałhidadiidzooígíí
- Estats Units d'America
- USA
- Америкæйы Иугонд Штаттæ
- ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ
- United States
- Estados Unidos
- Estadonan Uni di Merka
- Étots-Unis
- Amerikaa
- Yunitid Staits
- Stany Zjednoczone
- Stat Unì d'América
- امریکہ
- د امريکا متحده ايالات
- Estados Unidos
- Hukllachasqa Amirika Suyukuna
- Stadis Unids da l'America
- Leta Zunze Ubumwe za Amerika
- Statele Unite ale Americii
- Соединённые Штаты Америки
- Америка Холбоһуктаах Штаттара
- Istados Unidos de America
- Stati Uniti
- Unitit States
- Amerihká ovttastuvvan stáhtat
- Sjedinjene Američke Države
- අ'මෙරිකාවේ එක්සත් රාජ්යයන්
- United States
- Spojené štáty
- Združene države Amerike
- Iunaite Sitete o Amerika
- Maraykan
- Shtetet e Bashkuara
- Сједињене Америчке Државе
- Kondre Makandrameki
- Fereende Stoaten fon Amerikoa
- Amérika Sarikat
- USA
- Marekani
- Zjednoczůne Sztaty
- அமெரிக்க ஐக்கிய நாடு
- అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు
- Estadu Naklibur Sira Amérika Nian
- Иёлоти Муттаҳидаи Амрико
- สหรัฐอเมริกา
- Amerikanyň Birleşen Ştatlary
- Estados Unidos
- Puleʻanga Fakataha ʻo ʻAmelika
- Ol Yunaitet Stet
- Amerika Birleşik Devletleri
- United States
- Amerika Quşma Ştatları
- Fenua Marite
- ئامېرىكا قوشما شىتاتلىرى
- Сполучені Штати Америки
- ریاستہائے متحدہ امریکہ
- Amerika Qoʻshma Shtatlari
- Stati Unìi de la Mèrica
- Hoa Kỳ
- Verênigde Stoaten van Amerika
- Lamerikän
- Estats Unis
- Estados Unidos
- Diiwaan yu Bennoo
- 美利坚合众国
- Америкин Ниицәтә Орн Нутгуд
- IYunayithedi Steyitsi
- פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע
- Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà
- Meigoz
- Vereênigde Staeten
- 美國
- IMelika
.svg)
АҚШ, Америка Құрама Штаттары (ағылшынша: The United States of America, USA) — Батыс жарты шарындағы ірі ел. Оның барлық жері түгелдей дерлік Солтүстік Америкада. Шығысында Атлант мұхитымен, батысында Тынық мұхитпен шайылады. Солтүстікте Канадамен, оңтүстікте Мексикамен шектеседі.
АҚШ климаты біркелкі қоныржай және субтропикті болып келеді. Ал солтүстіктегі Аляска штатында қыстыгүні арктика суығы байқалып тұрады.
АҚШ – көптеген атақты тұлғалардың отаны. Соның ішінде аса көрнекті саяси қайраткерлер Бенджамин Франклин, Авраам Линкольн, Роберт Фултон, Томас Эдисон, Марк Твен және т.б. бар
Мазмұны |
Тарихы
16 ғ. Колумб Американы ашқаннан кейін еуропалықтар Солтүстік Америкаға көшіп келе бастады. Олар осы құрлықтың негізгі халқы – үндістерді аяусыз қырғынға ұшыратты. Тірі қалған үндістер түк шықпайтын тақыр жерлерге – резервацияларға ығыстырылды.
17 ғ. негізінен Ұлыбританиядан көшіп келгендер Атлантика жағалауында өздеріне тұрақ салды – отар деп аталды. 18 ғ. аяғында 13 отар ағылшын үстемдігінен құтылып, тәуелсіз мемлекет – Америка Құрама Штаттарын құрды. Америка жалауының сол жақ жоғары бұрышындығы көк төрт бұрышқа салынған 50 ақ жұлдызша АҚШ-тың қазіргі күндегі штаттарының санына сай келеді.
1776 - АҚШ тәуелсіз декларациясы жариялды
1812-1815 – АҚШ-Ұлыбритания соғысы
1819 – АҚШ Флорида штатын 5 млн. долларға сатып алады.
1846-1849 – АҚШ-Мексика соғысы
1861-1865 – АҚШ-ның азамат соғысы
1867 – Ресейден Аляска штатын сатып алады
1917 – АҚШ Бірінші Дүниежүзілік Соғысына кіріп, Антанта одағына қосылады
1941 – Перл-Харбор инциденті. АҚШ Екінші Дүниежүзілік соғысна кіреді
1945 – Хиросима мен Нагасаки аттомдық шабуылы
1969 – Ғарышкер Армстроң, Нил Олден айға қонады
2001 – 11 қыркүйектің трагедиясы
Саясаты
АҚШ үкіметі үш тармаққа бөлінеді:
- Заң шығарушы: АҚШ Парламенті – Конгресс деп аталады. Конгресс тұрақты негізде жұмыс істейтін екі палатадан: Сенаттан және Өкілдер Палатасынан тұрады.
- Атқарушы: АҚШ Президенті – мемлекеттің басшысы, бас әскери қолбасшы, ол заң жобасын жою құқығына ие болады
- Сот: Жоғарғы Соты және федералдық соттар
АҚШ-да екі бас партия бар:
Демократиялық партиясы – 1824 ж. құрылған. Джон Кеннеди, Билл Клинтон, Барак Обама осы партияның мүшелері.
Республикалық партиясы – 1854 ж. құрылған. Джордж Буш, Рональд Рейган осы партияның мүшелері.
Әкімшілік құрылысы
|
|
|
|
|
Мейрамдар
| Мерзім | Қазақша | Ағылшынша | ||
|---|---|---|---|---|
| 1 қантар | Жаңа Жыл | New Year’s Day | ||
| Қантардын 3-ші дүйсенбі | Мартин Лютер Кинг күні | Martin Luther King, Jr. Day | ||
| Ақпаннын 3-ші дүйсенбі | Президент күні | Presidents' Day | Дж. Вашингтон тұған күні | |
| Мамырдын соңғы дүйсенбі | Ұмытылмайтын күні | Memorial Day | ||
| 4 шілде | Тәуелсіздік күні | Independence Day | ||
| Қыркүйектын 1-ші дүйсенбі | Еңбек күні | Labor Day | ||
| Қазанын 2-ші дүйсенбі | Колумб күні | Columbus Day | Америка ашқанны күні | |
| 11 қараша | Ардагер күні | Veterans Day | ||
| Қарашанын 4-ші бейсенбі | Алғыс айту күні | Thanksgiving Day | ||
| 25 желтоқсан | Иса пайғамбар дүниеге келген күні | Christmas |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Дәйексөз алу <ref> tags exist, but no <references/> tag was found қатесі
Questions for article: 1812-1815 – АҚШ-Ұлыбритания соғысы, АМЕРИКА ҚҰРАМА ШТАТТАРЫ, Америка Құрама Штаттары, Америка Құрама штаттары, Америка құрама штаттары, Американың туы, АҚШ-тың тарихы, АҚШ-тың туы, БАРАК ОБАМАНЫҢ САЯСАТЫ, Бірінші дүниежүзілік соғыстағы АҚШ, Дж.Кеннеди АҚШ президенті